Nummer 1 oorzaak vermoeidheid: bijnieruitputting

Als je last hebt van vermoeidheidsklachten of chronische vermoeidheid kan het soms lastig zijn om daar een oorzaak voor te vinden. Hier is een logische reden voor: er zijn namelijk heel veel verschillende factoren die tot vermoeidheid kunnen leiden. In deze blog kun je lezen dat bijnieruitputting de nummer 1 oorzaak van vermoeidheid is, hoe dit ontstaat en wat je eraan kunt doen

Oorzaken vermoeidheid

Heb jij ook zo vaak weinig energie en een futloos gevoel? Word je ‘s ochtends moe wakker en voel jij je na je werkdag zo duf dat je de hele avond niet van de bank af kunt komen en het liefst elke avond vroeg in bed duikt? Dan heb je last van vermoeidheidsklachten of chronische vermoeidheid, want een gezond mens wordt ‘s ochtends fit wakker en heeft zelfs na een drukke dag op het werk nog voldoende energie over om te gaan sporten, met vrienden of familie af te spreken, met de kinderen te spelen of een hobby uit te oefenen. Heb je die energie niet, dan zijn er verschillende redenen waarom je ‘s avonds zo uitgeput bent of zelfs ‘s ochtends na het wakker worden moe bent: soms zijn voedselallergieën en –intoleranties of een tekort aan vitamine B12 de boosdoener, maar meestal zijn uitgeputte bijnieren de oorzaak. Bijnieruitputting ontstaat niet zo maar van de ene op de andere dag, het is het gevolg van langdurige stress.

Relatie tussen stress en bijnieruitputting

Iedereen heeft wel eens last van stress, bijvoorbeeld tijdens een rijexamen of als er een sollicitatiegesprek zit aan te komen. Stress wordt door velen als iets negatiefs beschouwd, maar eigenlijk is het helemaal niet ongezond. Tijdens stress-situaties produceren de bijnieren namelijk het hormoon cortisol, dat er onder meer voor zorgt dat je bloedsuikerspiegel stijgt en je stofwisseling wordt vertraagd, zodat je alerter bent, je goed kunt concentreren en de kracht en moed hebt om een uitdagende situatie de baas te blijven… en dit heeft weer een positief effect op je weerstand, energie en uithoudingsvermogen. Het wordt echter een ander verhaal als je doorlopend last van stress hebt, bijvoorbeeld als je werkdruk te hoog is, als je in een scheiding ligt of als je financiële problemen hebt. In dat geval produceren je bijnieren doorlopend cortisol en raken ‘overwerkt’, waardoor je bijnieren uiteindelijk uitgeput raken en bijna helemaal geen cortisol meer kunnen produceren.

De belangrijkste symptomen van uitgeputte bijnieren zijn vermoeidheid, moeite om ’s ochtends uit bed te komen en futloosheid. Uitgeputte bijnieren ontstaan overigens niet alleen door mentale stress, je kunt het ook door lichamelijke stress krijgen, bijvoorbeeld als je veel ongezonde voeding eet, tekorten aan bepaalde voedingsstoffen hebt, ziek bent of verwondingen hebt.

Heb je veel stress en ben je vaak moe, zelfs wanneer je voldoende nachtrust hebt gehad? Voel je je zwak en heb je het gevoel dat je de taken die van je gevraagd worden niet aankunt, waardoor je nóg meer stress krijgt? Heb je het gevoel dat je door de stress volledig bent opgebrand? Dan is de kans groot dat je last hebt van uitgeputte bijnieren.

Wat gebeurt er in je lichaam bij bijnieruitputting?

In onze blog Deze 8 kruiden en vitamines helpen bijnieruitputting te herstellen (en je energie weer terug te krijgen) heb je al kunnen lezen wat de bijnieren zijn, wat hun functie is, hoe ze op den duur uitgeput kunnen raken en wat de symptomen daarvan zijn. Samengevat produceren de bijnieren bij doorlopende stress teveel cortisol. Op den duur raken de bijnieren ‘overwerkt’ en kunnen dan steeds minder cortisol aanmaken, ze raken dus uitgeput.

Bij een te lage cortisolproductie ben je doorlopend vermoeid en futloos, word je humeurig, krijg je last van angsten en raak je gestresst van situaties die je normaal gesproken zou negeren. Niet kunnen kiezen tussen confrontatie en vluchten en niet helder kunnen denken in een stressvolle situatie zijn tekenen van bijnieruitputting. Ook ‘s ochtends moe wakker worden en ‘s avonds niet in slaap kunnen komen zijn typische symptomen van bijnieruitputting, want als je bijnieren uitgeput zijn komt de cortisolproductie ‘s ochtends veel te langzaam op gang, waardoor je jezelf suf voelt en geen energie hebt om aan de dag te beginnen. Tegen de tijd dat je naar bed wilt gaan is de cortisolafgifte van de bijnieren eindelijk op zijn hoogst, wat betekent dat je zo ontzettend wakker bent dat je geen oog dicht doet als je naar bed gaat. Bij bijnieruitputting wordt de cortisolproductie dus omgekeerd, wat betekent dat je ‘s ochtends te moe bent om ook maar iets te doen en ‘s avonds klaarwakker in bed ligt. Het slaaptekort wat zo ontstaat zorgt ervoor dat je ‘s ochtends nog vermoeider wakker wordt, en zo kom je in een vicieuze cirkel terecht die vaak moeilijk te doorbreken is.

Zo kun je herstellen van bijnieruitputting

Aangezien stress een grote rol speelt bij bijnieruitputting is het van essentieel belang je levensstijl aan te passen. Probeer bijvoorbeeld elke dag ontspanningsmomenten in te bouwen en stressfactoren uit je leven te verwijderen door bijvoorbeeld je financiële problemen, werkdruk, relatieproblemen of andere bronnen van stress aan te pakken. Ook is het belangrijk over te stappen op een gezond voedingspatroon waarbij veel verse groenten, fruit en gezonde eiwitten en vetten de boventoon voeren en suikers en koolhydraten (brood, pasta, ontbijtgranen, etc.) zoveel mogelijk worden vermeden, want ongezonde voeding draagt ook bij aan stress in het lichaam.

Stress aanpakken is vaak niet makkelijk en een langdurig proces waarin je stap voor stap veranderingen maakt. Je kunt dit proces ondersteunen door de volgende kruiden en vitamines te nemen omdat zij er bekend om staan dat ze het herstel van de bijnieren stimuleren:

 

Kruid/vitamine Werking
Vitamine C •       Vitamine C (ascorbinezuur) is een water oplosbare vitamine

•       Bevordert een goede weerstand (Pauling, 1976[i])

•       Zorgt voor gezonde botten, tanden, huid, bloedvaten en een goed functionerend zenuwstelsel (Iqbal et al., 2004[ii])

•       Draagt bij aan de energievoorziening (Morgan, 1951[iii])

•       Helpt het de veroudering vertragen (Lutsenko et al., 2002[iv])

Ashwaganda •       Dit kruid wordt ook vaak Indiase ginseng, winterkers of Withania Somnifera genoemd

•       Bekend vanwege het gebruik door de Ayurvedische geneeswijzen

•       Bijzonder effectief bij de behandeling van chronische stress op het zenuwstelsel (Jain et al.,2001[v])

•       Helpt angsten en depressie te verminderen (Kumari et al., 2016[vi])

Rhodiola Rosae •       Sinds het begin van de Tibetaanse civilisatie is Rhodiola rosae erg geliefd onder de Tibetaanse bevolking omdat men meent dat het levenskracht geeft

•       Zeer rijk aan antioxidanten en wordt door natuurgeneeskundigen vaak aanbevolen bij burn-out, stress, herstel na ziekte, geestelijke vermoeidheid, slaapstoornissen en examenkoorts (Spasov et al., 2000[vii]; Mattioli et al., 2007[viii])

Siberische ginseng •       Dit type ginseng, dat ook wel Eleuthero wordt genoemd, groeit van nature in noordoost-Azië

•       Wordt veel voorgeschreven door traditionele Chinese geneesheren als middel om energie te geven, het libido te verhogen en diabetes type 2 te bestrijden (Hartz et al., 2004[ix])

Zoethoutwortel •       Bevat de stof glycyrrhiza, dat een lichte glucocorticoïde-achtige werking heeft en mogelijk synergistisch werkt met cortisol (Soma et al., 1994[x])

•       Binnen de traditionele Chinese geneeskunde wordt zoethoutwortel meestal voorgeschreven aan mensen met een te laag cortisolgehalte, wat bijvoorbeeld het geval is bij bijnieruitputting

Cordyceps •       Medicinale paddenstoel die al eeuwenlang wordt gebruikt in de traditionele Oosterse geneeswijzen

•       Verhoogt het libido, helpt tegen luchtwegaandoeningen en bevordert een gezonde spijsvertering, stofwisseling en leverfunctie (Zhu et al., 1998[xi])

•       Verbetert n het uithoudingsvermogen en de (sport)prestaties (Zhu & Rippe, 2001[xii])

Je zou al deze kruiden en vitamines natuurlijk allemaal apart kunnen gaan kopen, maar dat is nu niet meer nodig. Ze zitten namelijk allemaal in één product, te weten Superfoodies Amazing Adrenals. Dit superfood voor het herstel van je bijnieren bevat onder meer acerolakers (zeer rijk aan vitamine C), ashwagandawortel, rhodiola rosae, Siberische ginseng, zoethoutwortel, cordyceps en mucuna pruriens, en wordt in capsules geleverd zodat je ze eenvoudig kunt innemen met een glaasje (bron)water.

Referenties:

[i] Pauling, Linus. Vitamin C, the common cold, and the flu. WH Freeman, 1976.
[ii] Iqbal, Khalid, Alam Khan, and Muhammad Muzaffar Ali Khan Khattak. “Biological significance of ascorbic acid (Vitamin C) in human health–a review.” Pakistan Journal of Nutrition 3.1 (2004): 5-13.
[iii] Morgan, Agnes Fay. “The effect of vitamin deficiencies on adrenocortical function.” Vitamins & Hormones 9 (1951): 161-212.
[iv] Lutsenko, Eugene A., Juan M. Cárcamo, and David W. Golde. “Vitamin C prevents DNA mutation induced by oxidative stress.” Journal of Biological Chemistry 277.19 (2002): 16895-16899.
[v] Jain, Sushma, et al. “Neuroprotective Effects of Withania somnifera Dunn. in Hippocampal Sub‐regions of Female Albino Rat.” Phytotherapy research 15.6 (2001): 544-548.
[vi] Kumari, Rinki, et al. “Regulation of Serotonin in Depression: Efficacy of Ayurvedic Plants.” Serotonin and Melatonin: Their Functional Role in Plants, Food, Phytomedicine, and Human Health. CRC Press, 2016. 397-420.
[vii] Spasov, A. A., et al. “A double-blind, placebo-controlled pilot study of the stimulating and adaptogenic effect of Rhodiola rosea SHR-5 extract on the fatigue of students caused by stress during an examination period with a repeated low-dose regimen.” Phytomedicine 7.2 (2000): 85-89.
[viii] Mattioli, Laura, and Marina Perfumi. “Rhodiola rosea L. extract reduces stress-and CRF-induced anorexia in rats.” Journal of Psychopharmacology 21.7 (2007): 742-750.
[ix] Hartz, A. J., et al. “Randomized controlled trial of Siberian ginseng for chronic fatigue.” Psychological medicine 34.01 (2004): 51-61.
[x] Soma, R., et al. “Effect of glycyrrhizin on cortisol metabolism in humans.” Endocrine regulations 28.1 (1994): 31-34.
[xi] Zhu, Jia-Shi, Georges M. Halpern, and Kenneth Jones. “The scientific rediscovery of an ancient Chinese herbal medicine: Cordyceps sinensis Part I.” The Journal of alternative and complementary medicine 4.3 (1998): 289-303.
[xii] Zhu, Jia-Shi, and James M. Rippe. “CordyMax enhances aerobic capability, endurance performance, and exercise metabolism in healthy, mid-age to elderly sedentary humans.” Gerontology 20 (2001): 297-298.

Share: