Maca – de rare wortel die opvliegers tijdens de overgang wegzwaait

Voor de meeste vrouwen gaat de menopauze niet ongemerkt voorbij. Miljoenen vrouwen over de hele wereld die in de overgang zitten hebben dagelijks te maken met allerlei lichamelijke en psychische klachten, variërend van opvliegers en hoofdpijn tot concentratieproblemen en depressies. De medicijnen die artsen vaak tijdens de overgang voorschrijven doen ook vaak meer kwaad dan goed.  Veel vrouwen denken dat overgangsklachten erbij horen en dat dit iets is waar geen enkele vrouw in haar leven aan ontkomt, maar toch is dit niet helemaal waar. In deze blog kom je te weten wat de overgang precies is, wat de oorzaken zijn van overgangsverschijnselen en hoe je deze eenvoudig de baas kunt blijven met een speciaal superfood.

Wat is de overgang nu eigenlijk?

De meeste vrouwen komen rond hun vijftigste jaar in de overgang. Deze leeftijd is niet heel strikt, want sommige vrouwen komen al voor hun veertigste in de overgang en andere vrouwen merken er pas wat van als ze ver in de vijftig zijn. Tijdens de overgang, die een aantal jaren duurt, komt de vruchtbare periode van de vrouw ten einde. De eierstokken gaan als het ware ‘met pensioen’, en de verandering in hormonen die hiermee gepaard gaat zorgt bij veel vrouwen voor overgangsverschijnselen. Alhoewel de overgang absoluut geen ziekte of aandoening is en bij het natuurlijke proces van het ouder worden hoort, hebben zo’n 60% van alle vrouwen lichte tot matige overgangsklachten, en zelfs 20% heeft zo veel last van de overgang dat het dagelijks leven ernstig wordt verstoord.

Wat gebeurt er precies in het lichaam als je in de overgang komt?

Tijdens de overgang, ook vaak menopauze genoemd, raakt de voorraad eicellen op en de hormoonspiegel uit balans, en dan met name de oestrogeen- en progesteronspiegel. Oestrogeen wordt aangemaakt in de eierstokken, bijnieren en in vetweefsel en is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de vrouwelijke geslachtskenmerken (zoals borsten), de menstruatiecyclus en zwangerschap. Ook stimuleert oestrogeen het energieniveau en helpt het osteoporose tegen te gaan. Oestrogeen wordt dus vooral in het lichaam aangemaakt, maar het oestrogeengehalte in het lichaam kan ook stijgen als gevolg van imitatie-oestrogenen in oa. medicijnen, plastics, pesticiden en schoonmaakmiddelen (zgn. xeno-oestrogenen) en natuurlijke oestrogenen (zgn. fyto-oestrogenen) in voeding zoals ongefermenteerde soja, cafeïne, volkorengranen, peulvruchten, noten, erwten, pinda’s, kikkererwten, linzen, kiemen en alfalfa. Progesteron wordt aangemaakt in de eierstokken en de bijnieren en regelt samen met oestrogeen de menstruatiecyclus. Ook zorgt dit hormoon er in de tweede helft van de cyclus voor dat de baarmoeder gereed wordt gemaakt voor het ontvangen van een bevruchte eicel, en dat de baarmoeder tijdens de zwangerschap in optimale conditie blijft. Daarnaast heeft progesteron een ontspannende werking en speelt het een rol bij de vochtbalans in het lichaam.

Waarom is een juiste hormoonbalans belangrijk, zowel vóór, tijdens als na de overgang?

De menopauze begint niet van de ene op de andere dag. Al gedurende de periode vóór de menopauze, die een aantal jaren kan duren en ook wel de perimenopauze wordt genoemd, gaan de hormonen in het vrouwenlichaam flink schommelen, en bij veel vrouwen leidt dit tot oestrogeendominantie. Dit betekent dat er in vergelijking met progesteron te veel oestrogeen in het lichaam zit. Een goede balans tussen deze twee hormonen is echter heel belangrijk, want oestrogeen en progesteron hebben op een aantal vlakken een tegengestelde werking. Oestrogeen stimuleert bijvoorbeeld het vasthouden van vocht en vet, terwijl progesteron juist zorgt voor het tegenovergestelde. Als je last krijgt van oestrogeendominantie kun je dus allerlei nare bijverschijnselen krijgen.

Vaak kun je zelf goed herkennen of je last hebt van oestrogeendominantie. De meest voorkomende symptomen zijn:

  • vetopslag in billen, bovenbenen en kuiten
  • cosmetische cellulite
  • pijnlijke en gespannen borsten
  • pijnlijke gewrichten
  • uitlopende cyclus
  • stemmingswisselingen
  • vasthouden van vocht
  • slaapstoornissen
  • depressie en prikkelbaarheid
  • hoofdpijn of migraine
  • versnelde veroudering
  • candida
  • acne

Als je eenmaal in de overgang komt kunnen de symptomen enigszins veranderen, omdat de oestrogeenproductie plotseling sterk begint af te nemen. De belangrijkste symptomen van de overgang zijn:

  • opvliegers
  • nachtzweten
  • koude rillingen
  • hartkloppingen
  • hoofdpijn of migraine
  • vaginale jeuk en/of droogheid
  • tussentijds bloedverlies (‘spotting’)
  • vaak moeten plassen
  • rugpijn en/of gewrichtsklachten
  • pijnlijke en gespannen borsten
  • candida
  • weinig energie
  • depressie, prikkelbaarheid
  • concentratieproblemen
  • slaapstoornissen
  • geen zin in seks

Na de laatste menstruatie, wanneer de menopauze is ingetreden (menopauze betekent in het Grieks letterlijk “maand ophouden”), daalt de oestrogeenproductie door de eierstokken verder, en de progesteronproductie stopt zelfs bijna in zijn geheel. Ook na de menopauze kun je dus een disbalans in je hormonen hebben, al heb je dan meestal geen oestrogeendominantie maar een tekort aan oestrogeen. Veelvoorkomende symptomen van een oestrogeentekort zijn:

  • gewichtstoename
  • een doffe, droge, dunne huid
  • vaginale droogheid
  • opvliegers
  • botontkalking
  • droog haar
  • vergeetachtigheid
  • irritaties, depressie en angsten

Als een vrouw minimaal 12 maanden lang niet meer heeft gemenstrueerd is zij in de postmenopauze. Na de menopauze hebben veel vrouwen een verhoogd risico op botontkalking en de ziekte van Alzheimer, wat veroorzaakt wordt door de te lage oestrogeenspiegel die zij na de overgang overhouden (Bryant et al., 2002).

Hoe kun je overgangsklachten verminderen?

Vrouwen die zo veel last hebben van overgangsklachten dat zij zich in hun dagelijkse doen en laten voelen belemmerd, krijgen vaak door hun arts hormoonpreparaten voorgeschreven die oestrogenen en soms ook progesteron bevatten. Deze medicijnen zorgen er meestal voor dat klachten als vermoeidheid, prikkelbaarheid en nachtelijke opvliegers veel minder worden, maar ze hebben ook enorm veel bijwerkingen, zoals misselijkheid, hoofdpijn, pijnlijke borsten en doorbraakbloedingen. Daarnaast verhogen deze medicijnen de kans op trombose, embolie en borstkanker, dus of deze medicijnen je nu zoveel goeds brengen is maar de vraag.

Gelukkig bestaan er ook veel natuurlijkere manieren om overgangsklachten tegen te gaan, want uiteindelijk is de overgang geen ziekte, dus die hoeft ook niet met medicijnen ‘bestreden’ te worden. Een superfood dat heeft bewezen overgangsklachten effectief tegen te gaan is maca. Maca (Lepidium Meyenii) wordt meestal in poedervorm geleverd en is afkomstig van een knolgewas dat afkomstig is uit het Andesgebergte van Peru. Maca wordt al eeuwenlang gebruikt door Peruaanse volkeren omdat het medicinale eigenschappen heeft.

Het belangrijkste kenmerk van maca is dat het een adaptogeen is. Adaptogenen hebben een harmoniserende werking op het lichaam en zorgen ervoor dat disbalansen worden hersteld. Zo geeft maca energie als je jezelf futloos voelt, en ontspant het als je jezelf angstig of gestresst voelt. Maar het werkt ook heel goed bij een disbalans in de hormoonspiegel en werkt in alle fases van de overgang, zowel tijdens de perimenopauze, de menopauze en de postmenopauze. Of je oestrogeengehalte nu te hoog is (tijdens de perimenopauze) of te laag (tijdens en na de menopauze), maca helpt je om je hormonen weer in balans te brengen. Daarnaast is maca rijk aan aminozuren en bevat het 20 essentiele vetzuren, en is het een bron van vitamines en mineralen, waaronder, vitamine A,B, C, D en E, B-vitamines, ijzer, magnesium, calcium, kalium en jodium. Bovendien hebben klinische onderzoeken aangetoond dat maca een positief effect heeft op het energieniveau en het humeur, angsten kan helpen verminderen en het libido verhoogt – dus daarmee kan maca allerlei problemen helpen oplossen waar vrouwen voor, tijdens en na de overgang mee te maken hebben (Gonzales et al., 2009).

Hoe kun je maca gebruiken?

Maca kan elke dag gegeten worden en is heerlijk in smoothies, shakes, notenmelk en sappen. Het poeder is erg lekker in combinatie met rauwe cacao omdat beide superfoods de smaak van elkaar versterken.

Als je last hebt van overgangsklachten kun je het beste dagelijks 1 tot 2  eetlepels (8 tot 16 gram) maca nemen. Bouw de dosering geleidelijk op, zodat je lichaam langzaam kan wennen. Bij dagelijks gebruik wordt bovendien aangeraden om maca gedurende één week per maand te laten staan, omdat op die manier de werking ervan wordt verbeterd en geïntensiveerd.

Naast het gebruik van maca kun je overgangsklachten nog verder helpen verminderen door gezond en gevarieerd te eten (met veel vitamines en mineralen), regelmatig te bewegen, en…. positief te denken. Want de overgang is eigenlijk helemaal niet iets om tegenop te zien. De overgang is de kroon op de vruchtbare periode van je leven, en tevens het beginpunt van een nieuwe spannende levensfase!

In de volgende twee recepten kun je zien hoe je maca kunt gebruiken. Voor, tijdens en na de overgang is het belangrijk om veel rauwe groentes boordevol vitamines en mineralen te eten, dus smoothies zijn voor dat doel perfect!

Super pauze smoothie

Ingrediënten:
1 flinke hand verse bladspinazie
1 komkommer
1 kopje blauwe bessen
1 kopje aardbeien
1 eetlepel maca poeder

Bereiding:
Was de spinazie, bessen, aardbeien en komkommer. Snijd de komkommer in grove stukken en doe deze vervolgens samen met de bessen en de spinazie in een blender. Zet de blender heel even aan, totdat het een mooie egale substantie is geworden. Voeg dan de maca poeder toe en zet de blender nog een paar seconde aan.

Lekkere zoete feestsmoothie

Ingrediënten:
1 banaan
1 kopje blauwe bessen
1 eetlepel rauwe cacao, of 2 eetlepels geraspte extra pure chocolade
1 eetlepel maca poeder
200 ml amandelmelk

Bereiding:
Was de bessen en schil de banaan. Doe deze samen de rauwe cacao, maca poeder en amandelmelk in een blender. Zet de blender heel even aan, totdat het een mooie egale substantie is geworden. Strooi er eventueel nog een klein beetje rauwe cacaopoeder bovenop als garnering.

Geen zin meer in opvliegers?

Ga dan eens kijken op superfood.nl. Biologische rauwe maca is puur in poedervorm verkrijgbaar, maar het vormt ook een belangrijk ingrediënt van MacaForce (HealthForce).

Share:

4 comments

  1. Een vraag: ik ben gestart met het nemen van Maca. Nu een maand genomen. Ben een week gestopt en de terugkerende klachten zijn goed merkbaar. Het het misschien raadzaam om nu 3 maanden non stop te nemen. En na 3 maanden telkens een week pauze in te lassen? Misschien ben ik nu te vroeg gestopt? Ik heb me gebaseerd op onderstaande:

    Bij dagelijks gebruik wordt bovendien aangeraden om maca gedurende één week per maand te laten staan, omdat op die manier de werking ervan wordt verbeterd en geïntensiveerd.

  2. Een eetlepel of zelfs twee aanraden vind ik nogal wat… Mijn vriendin kreeg onverklaarbare maagklachten nadat ze een tijd elke dag een eetlepel macapoeder ingenomen had. Ze kreeg maagpijn na het eten van wat dan ook. Ontdekte pas na een poos dat het door de maca kwam. Op een website elders las ik op het forum daar dat er veel meer mensen met maagklachten waren. Dus een waarschuwing is hier echt wel op zijn plaats.

  3. Een waarchuwing is zeker op zijn plaats omdat in maca een giftige stof zit die een vergrootte schildklier en dus struma als gevolg kan geven. Echt heel raar dat jullie een tot twee eetlepels aanraden. Dit is echt veel te veel en ronduit gevaarlijk.

Geef een reactie