Inca bessen – het antioxidant en eiwitrijke fruit

Inca bessen staan wereldwijd bekend onder een groot aantal andere namen. De Latijnse naam is ‘Physalis peruviana’. Andere namen zijn bijvoorbeeld Aztec berry, Peruvian (ground) cherry, Chinese gooseberry, Indian gooseberry, ribes gooseberry, cape gooseberry, giant ground berry, golden berry, aguaymanto, uchuva, uvilla, pok pok, poha, rashbari en ras. De naam is natuurlijk afhankelijk van de streek waarin de bes van natura voorkomt. Dit varieert van vele gebieden Zuid-Amerika, waar deze bes haar oorsprong heeft in landen zoals bijvoorbeeld Columbia, Peru, Ecuador en Chile, maar tegenwoordig wordt de ook met name in Zuid-Afrika, Engeland en Turkije gekweekt.

Wat zijn Inca bessen?

De physalis of Inca bes is lid van de nachtschade familie, waartoe bijvoorbeeld ook de aardappel, brandnetel en de hennepplant toebehoren. Ook tomaten, aubergine en tomatillo’s behoren tot de directe familieleden van de Inca bessen. De Inca bes is geen familie van de kers, ook al doen namen zoals ‘Chinese gooseberry’, ‘Indian gooseberry’ en ‘Ribes gooseberry’ dit wel vermoeden. De vrucht doet enigszins aan een miniatuur vorm van een tomaat denken, al is de Inca bes goudkleurig. Net zoals een tomaat, bevat de Inca bes een hoeveelheid kleine zaden binnen in de vrucht en lijkt ook in dit opzicht veel op de tomaat. De smaak is echter totaal verschillend, al is de textuur van de plant weer zeer overeenkomstig. De bes is verder uitzonderlijk lang houdbaar, wat varieert tussen de 30-45 dagen op kamertemperatuur. Dit is uitzonderlijk voor bessen, want de meeste varianten dienen binnen 24-48 uur geconsumeerd te worden, om rotting en schimmelvorming te voorkomen. In de koelkast kan de houdbaarheid oplopen van 45 tot maar liefst 60 dagen. Wel is het raadzaam om de bes in haar oorspronkelijke behuizing te bewaren.

Zoals vermeld komt de bes dus oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en met name uit Peru, Columbia en Ecuador, al komt de bes ook sporadisch voor in nabij gelegen buurlanden. Hier groeit de bes in het wild en wordt deze op alle lokale markten verkocht. Deze bes is al eeuwen lang een traditioneel voedselproduct voor de lokale bevolking en het is pas in de laatste decennia echt een stevige trend geworden om deze heerlijke bes ook buiten deze gebieden te exporteren en te kweken. De plant is dus van oorsprong een tropische plant, maar wordt tegenwoordig ook in mildere en minder extreme klimaten gekweekt, al zijn deze wel merendeel subtropisch. In Engeland bestaan ook grote kwekerijen die deze tropische klimaat omstandigheden nabootsen en op deze manier ook in staat zijn om de Inca bes te laten groeien. Natuurlijk is het een duidelijk gegeven dat natuurlijke omstandigheden een gezondere en vitalere bes opleveren als eindproduct. Het is niet geheel duidelijk of Zuid-Afrika ook één van de oorspronkelijke groeiplaatsen is van deze bes, maar vermoedelijk is de bes ook daar geïmporteerd door de eerste kolonisten die de wereld over voeren in hun boten. De Inca bes, die in Zuid-Afrika wel bekend staat als ‘Cape gooseberry’, wordt daar al geconsumeerd sinds het jaar 1807. Ook is niet geheel duidelijk of de bes van hieruit naar Engeland is geïmporteerd of dat dit andersom het geval was, maar vermoedelijk is het eerste het geval. Ook in andere Afrikaanse landen begint de Inca bes aan een langzame, maar zekere opmars. In Gabon zijn de eerste kwekerijen opgezet in samenwerking met Zuid-Afrikaanse bedrijven. Ook Centraal-Afrika lijkt voor de bijl te gaan en er staan meer Afrikaanse landen op het punt om dit voorbeeld te volgen. Na de introductie en kweek in Zuid-Afrika en Engeland, hebben de Engelse kolonisten waarschijnlijk deze bes ook meegenomen op hun verre reizen naar Australië en Nieuw-Zeeland, want ook daar wordt de bes tegenwoordig in redelijk grote hoeveelheden gekweekt en groeit haar populariteit over de laatste jaren aanzienlijk. Ook de eilanden in de Grote Oceaan behoren tot de plaatsen waar de Inca of gouden bes wordt gekweekt, evenals in India, Turkije, Egypte, Jamaica en de Bahama’s, waar deze bes onderhand ook tot de lokale lekkernijen begint te behoren. Zelfs China behoort in deze dagen tot de gebieden waar deze bes te verkrijgen is en het lijkt erop alsof de opmars van de Inca bes eigenlijk niet meer te stuiten is en langzaam maar zeker de gehele wereld aan het veroveren aan haar voeten ligt.

Wat doen Inca bessen?

Zoals net dus werd vermeld, is de Inca of gouden bes wereldwijd bezig aan een sterke opmars. De populariteit van deze bes is bijzonder sterk aan het groeien en het aantal verkooppunten in Nederland is met name in de grotere steden aanzienlijk aan het toenemen. Dit varieert van de lokale Afrikaanse en Midden-Oosterse supermarkten tot aan biologische en natuurreform winkels, alsook een grote verscheidenheid aan webwinkels. De redenen waarom deze bes zo aan populariteit aan het winnen zijn verschillend, maar de bijzonder lekkere en volrijpe smaak is er zeker eentje om niet te onderschatten. Tenslotte is een lekkere smaak meestal de eerste reden waarom mensen een bepaald voedingsmiddel consumeren, ook al is dat niet altijd even gezond. In dit geval is dat echter wel het geval en we gaan in dit deel van het blog uitleggen waarom de Inca bes zo gezond is. Eén van de eerste dingen die dan opvalt is het feit dat de Inca bes een bijzonder hoog gehalte aan eiwitten, oftewel proteïnen bevat. Deze hoeveelheid schommelt tussen de 12-16%, wat uitzonderlijk hoog is voor een fruitsoort. De açai bes staat bijvoorbeeld ook bekend om haar hoge gehalte eiwitten, maar deze bes komt niet hoger dan een score van 8-12% maximum. Goed, u zult zich nu mogelijkerwijs afvragen wat hier zo bijzonder aan is. Wij kunnen daarop antwoorden dat er geen enkele fruitsoort ter wereld bekend is, die zoveel proteïne bevat en proteïne is een zeer essentieel voedingsbestanddeel voor uw lichaam om u gezond en fit te houden. Met name voor mensen die intensief sporten en veel bewegen of zwaar werk verrichten zijn eiwitten een absolute must. Proteïnen zijn de meest essentiële bouwstoffen voor onze spieren, want zonder proteïnen of eiwitten kunnen onze spieren zich niet handhaven en opbouwen tot gezonde proporties, om de taken te verrichten waarvoor ze aangewend worden door het menselijke lichaam. Het is niet voor niets dat met name proteïne poeders zo populair zijn onder zowel amateur alsook professionele sporters. Dit omdat het de basis vormt van hun spierkracht en fysieke uithoudingsvermogen en zonder deze proteïnen tot veel minder indrukwekkende resultaten in staat zouden zijn. Om gezonde spiermassa te ontwikkelen is het zeer belangrijk dat hiervoor ook de benodigde bouwstoffen aanwezig zijn in ons lichaam. Dit zijn onder andere proteïnen, alsook koolhydraten en gezonde suikers. Verder zijn eiwitten zeer belangrijk voor een veelvoud aan biochemische processen in ons lichaam, met name op het cellulair niveau. Veel eiwitten of proteïnen functioneren als katalysatoren in deze biochemische processen. Dit soort eiwitten zijn ook wel bekend onder de naam enzymen. Deze zijn zeer essentieel voor ons stofwisselingsproces en uiterst belangrijk voor de opname van voedingsstoffen uit ons spijsverteringskanaal. Enzymen zijn tevens erg belangrijk voor het omzetten van bouwstoffen in energie voor ons lichaam. Ook zijn eiwitten bijvoorbeeld belangrijk voor de vorming van bepaalde structuren in ons lichaam, zoals bijvoorbeeld ons cytoskelet. Het cytoskelet bestaat uit verschillende soorten polymeren van eiwitten in cellen, die samen zorgen voor stevigheid, vorm en beweeglijkheid van de celstructuren in ons lichaam. Eiwitten zijn ook betrokken bij het transporteren van voedingsstoffen in, uit en om onze lichaamscellen heen. Transport van deze stoffen in, uit, om en door onze lichaamscellen vindt onder andere plaats via het eerder genoemde cytoskelet. Ook zijn er verschillende hormonen die in de vorm van eiwitten voorkomen en zorg dragen voor de communicatie tussen cellen op afstand van elkaar. Tot slot kunnen we nog vermelden dat niet elk eiwit een zelfstandige functie heeft, maar vaak deel uit maakt van eiwitcomplexen, die zeer specifieke en meestal veelvuldige en zeer belangrijke en complexe taken op zich nemen om ons lichaam goed te laten functioneren en gezond te houden.

Een andere bijzonder stofje wat aanwezig is in de Inca bes of gouden bes is het stofje pectine. Dit is een begrip waar vele mensen vast wel eens van gehoord hebben, maar vermoedelijk niet precies van weten wat het is. Daarom gaan we hier wat dieper in op de precieze werking van pectine op het menselijke lichaam. De meeste mensen kennen het begrip pectine van de door hun gekochte jamproducten. Pectine is namelijk een stof die meestal als verdikkingsmiddel wordt toegevoegd. Omdat de meeste vruchtensoorten niet genoeg pectine bevatten, wordt dit er vaak kunstmatig aan toegevoegd, zodat de jam stevig genoeg en niet te vloeibaar van vorm is. Pectine komt ook voor in drop en hoestpastilles. Dit omdat het onze keel en luchtwegen van een zacht dun laagje voorziet, wat met name kriebelhoest tegengaat. Pectine is volgens de wetenschap een heteropolysacharide. Dit begrip betekent simpelweg dat er meerdere vormen van monosachariden voorkomen in deze polysacharidevorm. Als er slechts één soort monosacharide zou voorkomen in een polysacharide, dan zou deze een homopolysacharide genoemd worden. We zijn het begrip polysachariden al vaker tegen gekomen in verschillende blogs, met name over producten als aloë vera en de medicinale paddenstoelen. Polysachariden zijn simpelweg vertaald meervoudige suikers en deze hebben een sterk onderbouwende functie voor ons fysieke lichaam. Ook zijn zij uit onderzoek bijzonder effectief gebleken tegen het vormen van cel mutatie, wat uiteindelijk kan leiden tot een ziektebeeld als kanker. De inname van polysachariden zorgt voor een flinke boost voor ons immuunsysteem en levert daarnaast een grote hoeveelheid gezonde energie voor het menselijke lichaam. Volgens sommige wetenschappelijke bronnen zouden polysachariden de sterkste immuunsysteem ondersteunende stoffen zijn die bekend zijn in de medische wereld. Een andere prachtige bijkomstigheid is het feit dat deze meervoudige suikers mooi gelijk verdeeld worden qua opnamen in ons bloed. Dit voorkomt, zoals met snelle en ongezonde suikers het geval is, pieken in onze bloedsuikerspiegel. Daarnaast remmen deze polysachariden in de vorm van pectine ook nog eens te hoge glucose gehaltes in de bloedsuikerspiegel af, wat een prachtige bijkomstige eigenschap is voor mensen met het verschijnsel diabetes. Pectine is tot slot ook nog een prima voedingsstof tegen te hoge ongezonde cholesterol (L.D.L. cholesterol) gehaltes.
Verder is de Inca of gouden bes aan nog een aantal andere bijzonder voedingsstoffen. Dit zijn bijvoorbeeld de zogenaamde bio flavonoïden. Bio flavonoïden staan ook wel simpelweg bekend als vitamine P. Vitamine P helpt ons lichaam bij het opnemen en absorberen van vitamine C. Beide staan bekend om hun sterke werking als antioxidanten in ons lichaam. We hebben het thema antioxidant al tot in den treure behandeld in andere blogs, dus we zullen er hier niet al te diep op ingaan, maar de naam zegt al waar het hier om gaat. Antioxidanten gaan oxidatieprocessen in ons lichaam tegen. Dit zijn processen die te vergelijken zijn met het effect van zuurstof op metaal, wat we allemaal wel kennen als roest. Antioxidanten gaan de werking tegen van stoffen die dit effect in ons lichaam kunnen bewerkstelligen en die wel bekend staan als de zogenaamde vrije radicalen, waar iedereen in tijden als deze vast en zeker wel eens van gehoord heeft. Vrije radicalen zijn in staat om door deze oxidatieprocessen aanzienlijke schade aan te richten aan ons fysieke lichaam en beschadigen met name onze lichamelijke celstructuur. Hierdoor zijn ze in staat om ons celweefsel te doen muteren, wat uiteindelijk kan leiden tot het zeer gevreesde ziektebeeld kanker. Om deze processen te voorkomen is het dus noodzakelijk en belangrijk om grote hoeveelheden antioxidanten via ons voedsel binnen te krijgen. Verder ondersteunen de bio flavonoïden ook onze bloedvaten en bezitten ze ontstekingsremmende eigenschappen.

Tot slot bezitten de overheerlijke Inca bessen ook nog eens een bijzonder hoge dosering aan vitamine A, B1, B2, B6, B12 en C. Vitamine A helpt ter ondersteuning van ons immuunsysteem en is met name belangrijk voor het repareren van body tissue en helpt onze huid beschermen tegen beschadiging door te veel zonlicht. Vitamine C beschermt onder andere ons hart en bloedvaten tegen de desastreuze werking van vrije radicalen en ondersteunt bij de aanmaak van collageen en glycosaminoglycaan. Laatst genoemde is een stof die onze bloedvaten verstevigd. Collageen is met name belangrijk voor het onderhouden en verstevigen van onze haren, nagels, botten, kraakbeen en bindweefsel. De B-vitaminen zijn over het algemeen zeer belangrijk voor een veelvoud aan verschillende processen in ons lichaam. Voor meer informatie over de B-vitaminen verwijzen wij u door naar deze informatie over B vitamines waar u duidelijk zal worden hoe bijzonder en belangrijk deze B-vitamine voor ons lichaam zijn. We kunnen nu alvast verklappen dat hun effect op onze hersenchemie één van de belangrijkste redenen is waarom wij dienen te zorgen voor genoeg B-vitaminen in onze dagelijkse voeding. Ook bezitten ze eigenschappen die van groot belang zijn voor het goed functioneren van ons zenuwstelsel. Ook het feit dat vitamine B12 voorkomt in deze bes, maakt de Inca bes tot een zeer bijzonder voedingsproduct. U kunt in deze informatie over vitamine B12 lezen waarom vitamine B12 lezen waarom vitamine B12 zo bijzonder is voor onze gezondheid, maar ook hier geld wederom dat deze vitamine zeer belangrijk is voor onze geestelijke gemoedstoestand. Vitamine B-complex wordt vaak ingezet bij mensen met ontregelde hersenchemie, wat kan leiden tot ernstige depressiviteit en andere gedrag- en gevoelsstoornissen. Ook bezit de Inca bes een flinke dosis fosfor, wat met name erg belangrijk is voor het verkrijgen van grote hoeveelheden energie en uithoudingsvermogen voor ons fysieke lichaam. Ook is het vitaal voor een gezonde en sterke botstructuur. Tot slot lijken er duidelijke aanwijzingen te bestaan dat de Inca bes een aantal krachtige eigenschappen blijkt te bezitten op het gebied van het bestrijden van bacteriën, virussen en zo mogelijk ook schimmels en parasieten, al zijn de laatste twee nog in onderzoek en is men hier nog niet van overtuigd. Ook lijkt deze bes een positief effect te hebben bij mensen met hypertensie, oftewel een te hoge bloeddruk. Daarnaast zijn er stoffen gevonden onder de naam ‘withanoliden’, waaruit de wetenschap af heeft geleid dat ze een sterk remmende werking hebben op de vorming van kanker in ons lichaam. Dit is met name uit onderzoek bij dieren naar voren gekomen. Ook in de traditionele geneeskunst wordt deze bes gebruikt tegen een uitgebreid scala aan ziektebeelden, zoals kankervorming, leukemie, diabetes, malaria, astma, hepatitis, dermatitis en reumatische aandoeningen. Tot slot is er zelfs melatonine gevonden in de Inca bes, wat een stofje is wat zeer belangrijk is voor ons fysieke bioritme. Ook is uit dieronderzoek gebleken dat melatonine mogelijk een remmende werking heeft op oxidatieve stress, oftewel de werking die veroorzaakt wordt door vrije radicalen en mogelijk kanker tot gevolg kan hebben. Tevens lijkt melatonine neurodegeneratieve ziektes als Alzheimer en de ziekte van Parkinson mogelijk af te remmen, welke meestal voorkomen op hogere leeftijd. Al met al moge het nu meer dan duidelijk zijn dat het hier niet zomaar gaat om een lukraak besje, maar dat we hier te maken hebben met één van de meest potente en gezondheid bevorderende bessensoorten ter wereld.

Waar kan ik Inca bessen kopen?

Inca bessen zijn tegenwoordig sterk in opkomst qua populariteit en daarom ook te koop en te verkrijgen op een steeds groter wordend aantal locaties in Nederland. Eén van de plaatsen waar deze bes met name in de nazomer steeds gemakkelijker te verkrijgen is, is in allerlei Turkse supermarkten, met name in de grotere steden. De Inca bes wordt tegenwoordig grootschalig gekweekt in Turkije en staat daar tegenwoordig bekend als een lokale lekkernij. Toch is het raadzaam uw Inca of gouden bessen bij een biologische winkel of raw food of superfood winkel aan te schaffen, om op die manier te garanderen dat uw producten ook daadwerkelijk gezond, en niet met allerlei landbouwgiffen besproeid zijn. Ook is het tegenwoordig steeds gemakkelijker deze bessen in biologische winkels te vinden, al is het vaak in gedroogde vorm. Online bestaat er ook een groot scala aan verschillende webwinkels waar deze overheerlijke fruitsoort tegenwoordig ruimschoots wordt aangeboden. Wij hebben natuurlijk ook zo’n prachtige webwinkel voor u beschikbaar. Deze vindt u onder de link www.superfood.nl waar u uw bestellingen 24 uur per dag en 7 dagen per week kunt plaatsen en wij er zorg voor dragen uw bestelling zo spoedig mogelijk bij u thuis te bezorgen. Dit gebeurt in uiterlijk 1-2 werkdagen. Tot slot willen wij u er graag op wijzen dat wij het tot onze prioriteit hebben gemaakt alleen de meest zuivere en hoogst kwalitatieve raw food en superfood producten te verkopen. Het kan daarom zijn dat u bekend bent met bepaalde merken, maar deze niet in onze winkel terug vindt. Dit is dan waarschijnlijk omdat deze producten en fabrikant niet aan onze kwaliteitsnormen voldoen.

Hoe kan ik Inca bessen eten?

Inca bessen zijn overheerlijk als verse versnapering. De zoetzure smaak is een bijzondere lekkernij en is niet alleen vers heerlijk om te verorberen, maar daarnaast ook zalig om te verwerken in allerlei soorten shakes, lassies en smoothies. Ook in rauwe zuivelproducten is het heerlijk en verder is het mogelijk om de Inca of gouden bes te verwerken in verschillende soorten rauwe taart, gebak en andere zoete lekkernijen. Daarnaast is het een prima idee om er werkelijk overheerlijke jam van te maken, of om deze heerlijke bes te verwerken in allerlei soorten salades. Met name in combinatie met avocado is deze bes bijzonder lekker. Wij hebben hier en hier voor u een tweetal voorbeelden gemaakt van overheerlijke smoothie recepten, zodat u deze bes eens in combinatie met een aantal andere overheerlijke groeten en fruitsoorten kunt proberen. Dit in combinatie met de nodige superfoods.

Share:

12 comments

  1. Goedemiddag, ik heb lampionplantjes in mijn tuin staan. Zijn de besjes die er in zitten eetbaar? Zijn dit dezelfde besjes als Incabessen?

    Met vriendelijke groet,

    Yvonne van Alten

    1. Hallo Yvonne,
      Ik heb een oudere vraag van je gelezen over de eetbaarheid van de vrucht van het lampionplantje.

      Ben ook op zoek hierna, misschien kan jij mijn helpen.

      Vriendelijke groet Aad

      1. Je kan deze besjes eten.

        1. Ook wel de kaapse kruisbes genoemd. Is geloof ik dezelfde als bovengenoemde incabes.

    2. ze lijken er wel op maar volgens mij zijn lampionplantjes giftig!

  2. Ik heb nu al veel gelezen over Goji bessen, en daar worden ook veel van deze voordelen benoemd. Alleen vraag ik me altijd af of je ook werkelijk alle stoffen opneemt? Het is namelijk bekend dat het lichaam niet altijd Anti-oxidanten opneemt, vandaar dat het me beter lijkt verschillende soorten superfoods te nemen, dan is de kans groot dat iets werkt.

    Hiervoor gebruik ik zelf deze tool, hier krijg je een mooie mix:

    http://bit.ly/1gGjJfO

  3. De vruchten in de lampionnetjes zijn eetbaar bij mijn weten, ik heb dat als kind althans altijd gegeten.

  4. Hoi,

    Bedankt voor dit informatieve artikel. Zit er een veschil in voedingswaarde tussen gedroogde en verse incabessen?

    Groetjes Martine

  5. Tot mijn verbazing las ik dat brandnetel en hennep tot de nachtschadefamilie zouden behoren. Brandnetel en hennep behoren beide tot de Urticaceae, dus tot de brandnetelachtigen en die hebben helemaal niets van doen met de nachtschaden! Maar dan ook helemaal NIETS.
    De Incabes behoort wèl tot de nachtschaden, net als de aardappel, tomaat, aubergine en paprika.

    Vriendelijke groet,
    Hanna.

  6. Heb zojuist een pot gedroogde incabessen gekocht bij de Action gekocht. 150 gram voor ongeveer 1.50.

  7. Ik vind de incabes echt een superfood van eerste rang. Echter eten de mensen in mijn directe nabijheid geen superfoods wat ik wel jammer vind. Ik zou iedereen ook bijenpollen en moerbeien aan willen raden.

Laat een reactie achter op Dari Reactie annuleren