Chia zaadjes – Een heerlijk voedzaam veelzijdig voedingsmiddel

26 mei 2011

Chia zaadjes

Wat is Chia Zaad en waar komt het vandaan?

Chia zaad is oorspronkelijk afkomstig van de Mexicaanse mint plant, ook wel Salvia Hispanica genaamd en behoort tot de lipbloemigen. Uit archeologisch onderzoek is gebleken dat deze plant al vanaf 3500 jaar voor onze jaartelling door de Maya’s, Azteken en Tehuantepecs als voedsel en medicijn gebruikt werd in het gebied van het centrale Mexicaanse plateau. Dit strekt zich over heel Mexico uit, met in het zuiden Guatemala en in het noorden Texas, Arizona en California als uitersten van het leefgebied van deze zeer voedzame plant. De Salvia Hispanica wordt ongeveer één meter hoog in lengte en heeft witte of paarse bloemen, die marmerkleurige tot witte, bruine, paarse en zwarte zaden produceert van ongeveer één millimeter in doorsnee. Deze kleine chia zaadjes waren naast een voedselbron tevens ook ooit de basis van veel ceremoniële dranken van de oude Maya’s en Azteken.

Het woord chia werd door de Azteken aan dit bijzondere voedsel gegeven en betekent iets in de geest van “olieachtig”. Het was het derde meest belangrijke gewas dat geoogst werd als voedselbron, dit na bonen en mais. Het was zelfs belangrijker dan het veel gebruikte Quinoa, wat toch zeer populair was bij dit specifieke volk. Chia zaad kreeg volgens de vele bestaande legendes de bijnaam “running food”, dit omdat het zaad zo’n onuitputtelijke bron van energie bleek te zijn, dat hun krijgers en boodschappers volgens deze overleveringen een hele dag op één hand vol met chia zaad (in combinatie met water) konden marcheren en vechten. Dit uiterst effectieve krachtvoer had zelfs een hogere waarde dan goud, waardoor het een tijd lang het belangrijkste betaalmiddel was onder de Azteken.
Tevens werden veel belastingen en giften aan de keizers van het Aztekenrijk vaak in de vorm van chia zaad betaald of gegeven. Ook had het zaad een grote betekenis in de offers die gebracht werden aan hun goden, wat de hoofreden was voor de Spanjaarden om deze plant bijna geheel uit te roeien.

Wat doet Chia Zaad?

Chia zaad is een uitermate lekkere en gezonde voedingsbron en zit zo dusdanig volgepropt met enorme hoeveelheden essentiële voedingsstoffen, dat hier met reden wordt gesproken van een superfood. Chia zaad bevat onder andere de volgende reeks vitamines (vitamine A en minder bekende vitamines), mineralen (o.a. calcium, kalium, magnesium, zink, fosfor, mangaan en sodium), proteïnen, enzymen, eiwitten, koolhydraten aminozuren (tot zelfs 19 stuks), vezels en antioxidanten. Laatst genoemde groep zijn stoffen die erg belangrijk zijn voor een gezonde stofwisseling en zijn in staat om de schadelijke werking van vrije radicalen te neutraliseren.

Vrije radicalen ontstaan tijdens verschillende processen die in ons lichaam plaats vinden (oxidatie-reacties) en deze kunnen andere moleculen ernstig beschadigen en verzwakken en daarmee du sook onze lichamelijke weerstand. Een gedeelte van deze vrije radicalen zijn onvermijdelijk, want zij zijn het bijproduct van onze normale stofwisseling. Een veel groter deel van vrije radicalen ontstaat bijvoorbeeld bij: stress, roken, luchtvervuiling, alcoholgebruik, het gebruik van geneesmiddelen, zware lichamelijke en geestelijke inspanning, slecht en onzuiver voedsel en tot slot ook door straling, dit van bijvoorbeeld ziekenhuisapparatuur of de zon. Deze laatste manier van vorming van vrije radicalen is dus te vermijden en beide kunnen bestreden worden door het voldoende binnen krijgen van afdoende hoeveelheden antioxidanten. Een gedeelte van deze antioxidanten kan het lichaam zelf aanmaken, maar een groot gedeelte moet uit dagelijkse gezonde voeding onttrokken worden. Enkele voorbeelden van de bekendere antioxidanten zijn bijvoorbeeld vitamine C (ascorbinezuur) en E, selenium en betacaroteen.

Verder gezondheidsvoordelen van chia zaad zijn de enorm hoge dosering aan omega-3 en ook omega-6 vetten. Het totale gewicht van dit zaad bestaat voor ongeveer 65% uit deze omega-3 vetten en de zaden bevatten ongeveer 20% proteïnen en 16% vezels. Een ander groot voordeel van chia zaad is dat het bij voldoende inname zorgt voor een afname van de behoefte naar (onnatuurlijke) suikers. De zoetekauwen onder ons zullen hier veel belang bij hebben, vooral omdat dit product echt helpt tegen het constant trek hebben in allerlei vormen van suiker en chia zaad daarnaast onze gevoeligheid voor insuline ook verhoogt. Deze insuline gevoeligheid in ons lichaam wordt grotendeels vernietigd door een te grote hoeveelheid bewerkte suikers die standaard in de meeste bewerkte voedselproducten aanwezig zijn in onze huidige maatschappij.

Als onze gevoeligheid voor insuline toeneemt, betekent dit dat onze pancreas klier minder insuline hoeft aan te maken, zodat onze glucose niveaus in ons bloed normale waardes blijven behouden. Als er minder insuline in onze bloedstroom wordt vrijgelaten, betekent dat gelijktijdig dat er minder suikers in vetten worden omgezet en we hierdoor tevens minder in gewicht toenemen. Dit is meteen ook één van de meest toegepaste redenen voor chia zaad consumptie in onze moderne tijd, omdat blijkt dat dit middel uitstekend helpt bij het verminderen van lichaamsgewicht.

Ook is uit uitvoerig onderzoek gebleken dat chia zaad naast het zorgen voor een vermindering in lichaamsvetten, ook helpt bij het verlagen van ons cholesterol gehalte, ondersteunt bij het verlagen van onze bloedsuikerspiegel, helpt bij het vasthouden van lichaamsvocht (zeer essentieel in droge en warme streken), ondersteunt bij reguleren van ons endocriene (hormonale) systeem, ondersteunt en beschermt tegen bacteriële en virus infecties, bijdraagt in het onderhouden van een gezonde en soepele huid, versterkend werkt voor het bloedvatensysteem, stimulerend werkt op ons uithoudingsvermogen, uitermate verhogend werkt op ons energiepeil (zowel lichamelijk als geestelijk) en het ons spijsverteringsproces positief beïnvloedt.

Om een aantal vergelijkingen qua voedingswaarde te geven met andere, meer bekende soorten voedingsbronnen, volgt hier een klein lijstje.

Wist u bijvoorbeeld dat chia zaad per gram:
- 1400% meer magnesium bevat dan broccoli.
- 800% meer fosfor bevat dan verse melk.
- 600% meer omega-3 vetten bevat dan Atlantische zalm.
- 500% meer calcium bevat dan verse melk.
- 500% meer proteïnen bevat dan kidney bonen.
- 300% meer selenium bevat dan lijnzaad.
- 300% meer ijzer bevat dan verse spinazie.
- 100% meer kalium bevat dan bananen.
- 100% meer vezels bevat dan zemelen.

Waar verkrijg ik Chia Zaad?

Chia zaad is tegenwoordig eigenlijk uitsluitend te verkrijgen via allerlei online web shops. Hopelijk komt hier in de toekomst verandering in en zal het ook verkocht worden in biologische- en natuurreformzaken, maar op dit moment is dat nog niet of heel zelden het geval. Wij bij Superfood.nl hebben onze handen weten te leggen op een biologisch gecertificeerde bron van chia zaad. Deze is via onze website te verkrijgen op: www.superfood.nl

Hoe consumeer ik Chia Zaad?

Chia zaad kan bijvoorbeeld in allerlei soorten salades worden geconsumeerd, maar kan ook worden toegevoegd aan pindakaas, notenspread, muesli, ontbijtgranen, sauzen, soepen en vele andere mogelijkheden. Ook kan het genuttigd worden in verschillende soorten nagerechten, zoals in allerlei soorten smoothies, lassies en shakes. Indien chia zaad in water (+/- 150 ml op 15 gram chia zaad) geweekt wordt, vormt het een prachtige gelachtige substantie, die ideaal is in combinatie met allerlei soorten gerechten en zelfs uitstekend werkt om bijvoorbeeld thee enigszins te verdikken. Uit recentelijk onderzoek is gebleken dat in chia gel er door ontkieming van de chia zaden zelfs waarden van 3300 ORAC eenheden zijn gemeten. ORAC staat voor : Oxygen Radical Absorbance Capacity en is een wetenschappelijk erkende maatstaaf waarmee de hoeveelheid antioxidanten in een voedingsstof worden gemeten. Uit onderzoek is gebleken en berekent dat de mens gemiddeld tussen de 3000 en 5000 ORAC eenheden per dag nodig heeft en chia zaad bevat een ORAC waarde van rond de 1450 eenheden (per 15 gram). Voor meer informatie over ORAC waarden raadden wij u aan een voedingsexpert of het internet te raadplegen.

Hieronder volgen een aantal voorbeelden van recepten met chia zaad. Onthoudt hierbij goed dat de verhouding tussen chia zaad en het toegevoegde vocht in de smoothie, lassie of shake erg belangrijk is. Deze verhouding zou ongeveerl 1 theelepel chia zaad per kop water, sap of zuivelproduct moeten zijn. Ook is het essentieel om de smoothie, lassie of shake direct na het bereiden te consumeren, althans als je de voorkeur geeft aan een dunnere substantie. Chia zaad heeft namelijk de eigenschap om ongeveer 12 keer z’n eigen gewicht in water op te kunnen nemen, wat leidt tot het resultaat dat elke smoothie, lassie of shake die met chia zaad gemaakt is, gedurende ongeveer 10-15 minuten langzaam veranderd in een gelachtige pap of brei. Als je de voorkeur geeft aan zo’n stevige smoothie, lassie of shake, dan kun je deze het beste even laten staan.

Chia zaad kan verder ook nog op andere wijzen worden geconsumeerd, door het bijvoorbeeld toe te voegen aan jam, notenspread, pindakaas, muesli, ontbijtgranen, sauzen en soepen.

Chia Melk (voor 4 a 5 personen):
- 4 eetlepels chia zaad.
- 2 eetlepels walnoten.
- 2 eetlepels rauwe sesam tahin.
- 1 eetlepel rauwe honing.
- 1 snufje vanillepoeder (optioneel).
- 5 koppen water

Laat de chia zaden en walnoten gedurende één nacht weken in de hoeveelheid van 3 koppen water.

Giet dit geheel de volgende dag in een blender, voeg nog één kop water toe en zet de blender aan op medium snelheid. Voeg de tahin, honing en eventueel vanille toe tijdens het blenden en voeg tot slot nog 1 kop water toe. Blend dit geheel tot het een mooie geleiachtige substantie vormt, verdeel het over de koppen en geniet ervan!

Chia Chi Kung Smoothie:
- 1 banaan.
- 1 peer.
- 1 avocado.
- 1 flinke schijf meloen.
- 1 handvol aardbeien.
- 2 eetlepels chia zaad.
- 1 eetlepel bijen pollen
- 2 theelepels rauwe cacao.
- 1 theelepel spirulina of maca.
- 1 handvol goji bessen.
- 1 pipet propolis.
- 1 flinke scheut rauwe yoghurt.
- 1 scheut mangosap.

Voeg alle ingrediënten samen in een blender en zet deze aan. Mix het geheel tot het een prachtige dunne geleiachtige substantie wordt, top het eventueel af met een snufje rauwe cacaopoeder en een paar goji of açai bessen en laat het je smaken!

, , , , , ,
advert

6 Responses to “Chia zaadjes – Een heerlijk voedzaam veelzijdig voedingsmiddel”

  1. martin Says:

    Adressen voor Chia Zaad

    Zelf koop ik Chia Zaad onder meer op de biologische boerenmarkt in Amsterdam. Op deze markt staan meerdere kramen die Chia Zaad verkopen. Het is ook een fantastische plek om op zaterdag je boodschappen te doen, gekoppeld aan een dagje Amsterdam.
    Ook bij Delicious Food in de Westerstraat in Amsterdam kun je Chia zaad kopen

    en bij Your Health Store op de Prinsengracht in Amsterdam.

    Reply

  2. Yvon Says:

    Ik koop mijn chiazaad bij Vermeyden delicatessen te Rotterdam, daar hebben ze sinds kort een hele afdeling met gedroogde zuidvruchten e.d..

    Reply

  3. Willeke Says:

    Ekoplaza verkoopt ook chiazaad

    Reply

  4. Willeke Says:

    Ekoplaza verkoopt ook chiazaad en zit ongeveer door heel nederland:)

    Reply

  5. Jan Says:

    Chiazaad als natuurlijk product van Bountiful ook verkrijgbaar bij DIO drogist De Vlinder in Schijndel. Ook alle ander reformartikelen van Bountiful zijn daar verkrijgbaar.

    Reply

  6. Amy Says:

    Chia zaad is nu ook te koop bij het kruidvat! Lekker makkelijk!

    Reply

Leave a Reply